Discipline en bodhisattvaschap

Tweede video van het verdiepingsweekend van 11 t/m 13 september 2020 in Cortils (B.).

Discipline – de oefenpraktijk van een discipel (leerling) – bestaat o.a. uit het je bekwamen in aandacht en eerlijkheid. Dit zorgt voor je betrouwbare en heilzame groei als mens.
Discipline maken we ons mede eigen dankzij de inbreng van leraren en onderricht. Bovendien kost het ons nogal wat moeite: je wordt getoetst op je betrokkenheid en toewijding, terwijl er op de spirituele weg meestal nauwelijks of geen directe beloning tegenover staat.

Uiteraard besef je waarom die moeite waardevol is: je hebt vertrouwen in de zin van deze onderneming. Dit mijn-best-doen heeft een diepe, kloppende bedoeling. In onszelf en om ons heen is overal lijden voelbaar en zichtbaar.
Maar dit je best doen moet wel op een juiste manier verlopen, namelijk bewust geborgd door een totaalcontext, een eindkwaliteit. Het is al behulpzaam wanneer de beoefenaar-bodhisattva beseft dat het leven groter is dan zichzelf.

Wat betekent eigenlijk een bodhisattva? Verwijst dit begrip naar concrete personen of naar geestelijke entiteiten? Kijk bijvoorbeeld eens naar het begrip ‘boeddha’: dat is zowel de stoffelijke (historische) persoon Shakyamuni, alsook de geestelijke (transcendente) aard van die mens, d.w.z. de geesteskracht, de boeddha-natuur die deze mens heeft verwerkelijkt en dus belichaamt.

Bewuste beoefenaars van de mahayana-zen-weg zijn bodhisattva’s; leraren als Shunryu Suzuki zijn daarvan voorbeelden. Maar elke beoefenaar kent die twee aspecten: geest (leegte, transcendentie) en lichaam (vorm, zintuiglijkheid).
Oefenen is leren dat stof en geest niet gescheiden zijn – wel verschillend van functie maar niet wezenlijk van aard. We leren transcendentie ontdekken dankzij de stof: alle stoffelijk lijden brengt ons naar de kracht van de geest, de zin van ons bestaan.

De weg van bodhisattvaschap heeft een menselijke (wereldlijke) fase en een meer innerlijke (transcendente). Dit bodhisattva-pad verloopt van karma naar dharma, en wordt traditioneel in vier paden verdeeld; het vijfde pad is het pad van niet-meer-leren, de realisatie van boeddhaschap.
Het eerste en tweede pad (verzamelen en verenigen) hebben nog een tamelijk persoonlijk karakter, maar het derde en vierde (visie en praktijk) zijn puur geestelijk van aard (zie: https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/images/bodhisattva-pad.pdf).

Het is niet zo makkelijk om de realiteit te begrijpen van boeddha’s en bodhisattva’s, zoals deze beschreven wordt in het onderricht van de soetra’s en in de woorden van zen-leraren. Maar dat is wel nodig om te komen tot een gefundeerde, integrale en vervullende manier van oefenen.

Identificatie op hartsniveau is hier vereist; en dit gaat verder dan de inspiratie en de energie van de innerlijke krachten die hier spelen. Je moet het willen belichamen, om recht te doen aan een blijvende, organische realisatie van de ware mens die je bent. We moeten onze ik-wanden willen doorbreken, de wanden van ons maakbaarheidsgebouwtje, om toe te komen aan totaalbestaan.

Bevrijding is het blootleggen van onze intrinsieke, diep-menselijke hartskwaliteit; deze tijdloze en vormloze dharma-aard die alle stoffelijkheid en zintuiglijkheid omvat, mag niet verward worden met het geconditioneerde, karmische personage dat zich hiervan langzaam bewust wordt.

De oplossing is te vinden in het zien van de samenhang tussen deze twee bestaanspolen: de kleine pool van mijn verwarde, verblinde ik maakt deel uit van de grote, universele bedoeling en context van het leven die de bewuste bodhisattva bewust leert belichamen. Dit is de inspirerende motivatie achter alle expressie van wijsheid en mededogen.


> Hier de link naar in de video gebruikte afbeeldingen:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/weekenden/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►