💧 In dienst van de Dharma laat Ad gedurende dit jaar 2022 publieke Stiltij-functies los.
Tijdens deze retraiteperiode staan de trainingsactiviteiten op non-actief.
De website blijft open maar wordt in principe niet aangevuld. Individueel overleg blijft mogelijk.
N.b.: een tweetal Dharmuses zal verschijnen dit jaar; de eerste, Dharmuse 17, is verschenen.🔥

Discipline en bodhisattvaschap

Tweede video van het verdiepingsweekend van 11 t/m 13 september 2020 in Cortils (B.).

Discipline – de oefenpraktijk van een discipel (leerling) – bestaat o.a. uit het je bekwamen in aandacht en eerlijkheid. Dit zorgt voor je betrouwbare en heilzame groei als mens.
Discipline maken we ons mede eigen dankzij de inbreng van leraren en onderricht. Bovendien kost het ons nogal wat moeite: je wordt getoetst op je betrokkenheid en toewijding, terwijl er op de spirituele weg meestal nauwelijks of geen directe beloning tegenover staat.

Uiteraard besef je waarom die moeite waardevol is: je hebt vertrouwen in de zin van deze onderneming. Dit mijn-best-doen heeft een diepe, kloppende bedoeling. In onszelf en om ons heen is overal lijden voelbaar en zichtbaar.
Maar dit je best doen moet wel op een juiste manier verlopen, namelijk bewust geborgd door een totaalcontext, een eindkwaliteit. Het is al behulpzaam wanneer de beoefenaar-bodhisattva beseft dat het leven groter is dan zichzelf.

Wat betekent eigenlijk een bodhisattva? Verwijst dit begrip naar concrete personen of naar geestelijke entiteiten? Kijk bijvoorbeeld eens naar het begrip ‘boeddha’: dat is zowel de stoffelijke (historische) persoon Shakyamuni, alsook de geestelijke (transcendente) aard van die mens, d.w.z. de geesteskracht, de boeddha-natuur die deze mens heeft verwerkelijkt en dus belichaamt.

Bewuste beoefenaars van de mahayana-zen-weg zijn bodhisattva’s; leraren als Shunryu Suzuki zijn daarvan voorbeelden. Maar elke beoefenaar kent die twee aspecten: geest (leegte, transcendentie) en lichaam (vorm, zintuiglijkheid).
Oefenen is leren dat stof en geest niet gescheiden zijn – wel verschillend van functie maar niet wezenlijk van aard. We leren transcendentie ontdekken dankzij de stof: alle stoffelijk lijden brengt ons naar de kracht van de geest, de zin van ons bestaan.

De weg van bodhisattvaschap heeft een menselijke (wereldlijke) fase en een meer innerlijke (transcendente). Dit bodhisattva-pad verloopt van karma naar dharma, en wordt traditioneel in vier paden verdeeld; het vijfde pad is het pad van niet-meer-leren, de realisatie van boeddhaschap.
Het eerste en tweede pad (verzamelen en verenigen) hebben nog een tamelijk persoonlijk karakter, maar het derde en vierde (visie en praktijk) zijn puur geestelijk van aard (zie: https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/images/bodhisattva-pad.pdf).

Het is niet zo makkelijk om de realiteit te begrijpen van boeddha’s en bodhisattva’s, zoals deze beschreven wordt in het onderricht van de soetra’s en in de woorden van zen-leraren. Maar dat is wel nodig om te komen tot een gefundeerde, integrale en vervullende manier van oefenen.

Identificatie op hartsniveau is hier vereist; en dit gaat verder dan de inspiratie en de energie van de innerlijke krachten die hier spelen. Je moet het willen belichamen, om recht te doen aan een blijvende, organische realisatie van de ware mens die je bent. We moeten onze ik-wanden willen doorbreken, de wanden van ons maakbaarheidsgebouwtje, om toe te komen aan totaalbestaan.

Bevrijding is het blootleggen van onze intrinsieke, diep-menselijke hartskwaliteit; deze tijdloze en vormloze dharma-aard die alle stoffelijkheid en zintuiglijkheid omvat, mag niet verward worden met het geconditioneerde, karmische personage dat zich hiervan langzaam bewust wordt.

De oplossing is te vinden in het zien van de samenhang tussen deze twee bestaanspolen: de kleine pool van mijn verwarde, verblinde ik maakt deel uit van de grote, universele bedoeling en context van het leven die de bewuste bodhisattva bewust leert belichamen. Dit is de inspirerende motivatie achter alle expressie van wijsheid en mededogen.


> Hier de link naar in de video gebruikte afbeeldingen:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/weekenden/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Dharmuse 16 is verschenen

www.dharmium.nl/dharmuse/
nummer 16 – december 2021

Een portie existentiële inspiratie!

INHOUD

• Dharma-licht (artikel Yf)
• Fijne introductie in zen (bespreking)
• Impressies (retraite oktober)
• Nieuwe editie (Stiltijding)
• Eindejaarswake (uitnodiging)
• Oude kreek (gedicht)
• Een betrouwbaar pad (aankondiging)
• Je geest belichamen (video)
• Verdiepingsweekend (uitnodiging)
• Paddestoel (foto)
• Jaarplanning 2022 (overzicht)
• Colofon


> Abonneer je HIER gratis op de Dharmuse

> Stiltij-nieuwsbrief archief <

◄║►

Klunswaardig

Een goed woordje voor wonderlijkheid

Het meldt zich op vele manieren
in mijn morsig bestaan
uit tijdloze werking is de taal ervan
aanjager van hartsrust

elke omzwerving spiraalt retour
richting het opvangbekken waar
tweevoudig de kracht pulseert
van absorptie en begenadiging

je kunt hier maar beter leren
eerder ruimer grondiger nog leren
luchtledig je zinnen te bespelen
en je lijf ook sukkelaar

ja ik ben en wil worden een
vaardiger vertolker van deze zang
zijn gangen en wendingen speurend
zonder kleverig doel of komaf

onderricht mij deze finale kunst
je te nestelen in verre cellen
waar zelfs uitgewoonde vorsten
verzadigt hun diepste drijfveer

alleen zo zal schijn van menszijn
zich nalatig en mislukkend
blijvend gaan manifesteren als
onze meest wonderlijke aard.

Bron: Gedel.nl, reeks Barstens/Oersteen
Voor meer poëzie-audio, zie de podcast Vuurvocht

◄║►

Daoxin’s mystic fusion

A zen teaching (yulu) by Daoxin (580-651).

When mind of itself is peaceful and clean, then all that is needed is bold advance as if saving your head from burning. You must not slack off or get lazy. Try hard, try hard!

When beginners sit in meditation to contemplate mind: sit alone someplace. First straighten out your body and sit upright; let your robe be wide and your belt loose. Let your body relax: rub yourself down seven or eight times. Let the exhalations from the belly through the throat cease. Then you will find in abundance the purity, emptiness, and peace of inherent reality-nature.

When body and mind are properly attuned, when mind and spirit are at peace, then in deep mystic fusion, the breath is pure and cool. Slowly gather the mind until the path of the spirit is pure and sharp and the mindground is illumined and pure. As you perceive clearly and distinctly, inner and outer are empty and pure – this is the mind’s inherent nirvana. With this nirvana, the mind of the sages is manifest.

Though its real nature is formless, intent and proportion always remain. Thus, the profound luminous one never ends: it remains forever shining bright. This is called the buddha-nature, the enlightened real identity.

Those who see buddha-nature leave behind forever birth and death: they are called people who transcend the world. One who awakens to buddha-nature is called a bodhisattva.

Source:
Cleary, Jonathan C.: Zen dawn; early Zen texts from Tun Huang.
Boston 1986, p. 63

> Dit video-fragment is ook gepubliceerd
in de Yulu-serie op dharmium.nl

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Drie kernelementen

beeld van Tsongkhapa
Tsongkhapa (1357-1419)

(Tsongkhapa’s brief in versvorm aan leerling)

Naar beste vermogen zal ik je hier verhelderen
de kern van het onderricht van de boeddha’s,
het pad dat hun onovertroffen nakomelingen prijzen,
de ingang voor gezegende zoekers naar bevrijding.

Luister, gezegende, met een zuiver hart,
niet gehecht aan de vreugden van werelds bestaan,
verlangend je vrijwaringen en verworvenheden goed te benutten
en vol vertrouwen in het pad dat alle boeddha’s verblijdt.

Zonder verlangen naar bevrijding kun je geen rust brengen
in de jacht naar aangename resultaten op de golven van wereldlijkheid;
onze lichamen zijn gekaapt door de dorst naar bestaan,
we moeten dus eerst de cyclus van geboorte en dood willen loslaten.

Vrijheid en vervulling zijn moeilijk te vinden, ons leven is vluchtig:
dit te weten ontkracht gehechtheid aan genoegens in dit leven.
Je daden regelmatig overwegen, hun onontkoombare gevolgen en
de pijn van condities: zo stop je gehechtheid aan komend genot.

Raak je zozeer vertrouwd hiermee dat er zelfs geen moment
enige hunkering ontstaat naar de wonderen van cyclisch bestaan
en beoog je dag en nacht niets anders dan bevrijding,
dan bezit je het verlangen om het cyclisch bestaan te doorbreken.

Dit verlangen naar vrijheid zal niet de oorzaak kunnen zijn
voor het volmaakte geluk van weergaloze verlichting,
zolang het niet samengaat met een mededogende intentie;
daarom wekken de wijzen de soevereine verlichtingsgeest*.

Meegesleurd door de krachtige stromen van de vier grote rivieren*,
gebonden met de strakke actieriemen waaraan men moeilijk ontsnapt,
en verstrikt in de ijzeren netten van conceptualisatie over een zelf,
gaan levende wezens gehuld in het dichte duister van onwetendheid.

Keer op keer worden we geboren in een werelds bestaan waarbinnen
men onophoudelijk geplaagd wordt door de drie soorten lijden* –
overweeg wat jouw talloze moeders hebben moeten doorstaan
in zulke moeilijke omstandigheden en wek de soevereine intentie.

Al ben je vertrouwd met de wens het cyclisch bestaan los te laten
en zelfs met de mededogende intentie: zonder inzicht in de realiteit
kan men de wortels van wereldlijkheid niet doorsnijden; zorg dus
dat je de middelen verwerft dit voorwaardelijk bestaan te doorgronden.

Al wie inziet dat oorzaak en gevolg feilloos werkzaam zijn
in elk verschijnsel, van cyclische of van welke aard dan ook,
en wie zodoende de pijler verwijdert onder elk soort misvatting,
die bewandelt het pad dat boeddha’s verblijdt.

Maar zolang jouw inzicht onderscheid lijkt te maken
tussen verschijnselen die onfeilbaar voorwaardelijk ontstaan
en leegte die vrij is van elke duiding,
zal de wijsheid van de Overwinnaar jou niet duidelijk zijn.

Als beide aspecten niet afwisselend maar simultaan optreden
en als meteen al de onfeilbare aard van voorwaardelijk ontstaan
voorgoed een einde maakt aan het onderscheiden van objecten,
dan is jouw begrip van de juiste visie voltooid.

Tot slot, hoe verschijnselen het extreem van eeuwigheid uitsluiten
en leegte het extreem van teloorgang onmogelijk maakt
en hoe leegte verschijnt als oorzaak en gevolg – maak je dit alles eigen,
dan zal niets van verkeerde visies jou nog kunnen boeien,

Wanneer je de kern van deze drie voornaamste paden
op de juiste manier hebt leren begrijpen, kind,
vestig je dan in afzondering en verdiep jouw toewijding,
zodat je zonder omwegen jouw aanstaande vervulling realiseert.


* soevereine verlichtingsgeest = bodhicitta
* vier grote rivieren = vier vervuilingen (asrava) van begeerte, wording, onwetendheid en verkeerde visie; asrava, een synoniem van klesha, is een van de oudste begrippen in het boeddhisme.
* drie soorten lijden = lijden (duhkha) vanwege de beleving van lijden zelf, van verandering en van conditionering.

Toelichting in Engle, Artemus B.:
Inner Science of Buddhist Practice. Boulder 2009, p. 399, noot 40:

De uitdrukking ‘drie kernelementen van het pad’ verwijst naar onthechting, verlichtingsgeest en juiste visie. Onthechting (S: nihsarana) is de houding die verlangt naar volledig bevrijd zijn van samsara; verlichtingsgeest (S: bodhicitta) is de onwrikbare aspiratie om boeddhaschap te realiseren om alle wezens te kunnen bevrijden; en juiste visie (S: samyagdrishti) is de wijsheid die beseft dat alle bestaansvormen nergens een werkelijke essentie bezitten.
Deze drie inzichten vormen het thema van dit kort maar breed gewaardeerd gedicht dat Je Tsongkhapa (1357-1419) oorspronkelijk schreef als brief aan zijn leerling Tsako Wönpo Ngawang Drakpa.

Tekst: Geshe Sonam Rinchen: The Three Principal Aspects of the Path. Ithaca 1999, p. 129, e.v.
Nederlandse vertaling van deze tekst: Ad van Dun
Afbeelding van Tsongkhapa: Wikipedia

◄║►

Je geest belichamen

Video van het verdiepingsweekend van 11 t/m 13 september 2020 in Cortils (B.).

Met ‘geest’ bedoelen we niet de parasiterende fantoomgeest van maakbaarheid (het ik-idee), maar de grote, vitale achtergrondkracht die ons bezielt, ademt en beweegt (hartsbewustzijn). Ons ik-idee is een afgeleide, gefragmenteerde variant van wat we werkelijk zijn: onze ware aard, ons innerlijk potentieel is niét geconditioneerd en bezit de volle menselijke kwaliteiten van liefde en wijsheid.

Bevrijding is het blootleggen van onze diepste kern (boeddhanatuur) en gaan leven vandaaruit. Dit betekent ten eerste inzien dat die kern er wel degelijk is en dat die kern – die het leven zelf is – groter is dan het ik kan beseffen. En vervolgens je committeren aan het opruimen van resterende conditioneringen uit naijlend karmisch materiaal (wens, woede en waan) en bevorderen van een voortdurend leven vanuit innerlijke kwaliteit. Dat laatste noemen we belichamen: je diepste hartsbeleving en waarheidsbesef uitdrukken in al je concrete woorden en daden.

Vanwege de langdurige droomstaat, inclusief het cultiveren van een bedrieglijke fantoomgeest die dualisme en egoïsme als reguliere context ervaart, hebben we een oefenpad nodig dat ons helpt om zowel zicht te krijgen op de onwenselijke hindernissen alsook om de inspiratie uit het eeuwenoude wijsheidsonderricht efficiënt te benutten. Het Mahayana-boeddhisme, waartoe ook Zen behoort, schoolt ons via visie-ontwikkeling en oefenpraktijk tot een bewust mens, een bodhisattva.

Dit traject laat je niet alleen nuchter kennismaken met eigen en andermans lijden aan de krachten van zintuiglijkheid, maar het schenkt ons ook de ingang naar een veel wonderlijker en interessanter beleven van wat menszijn betekent. Wij zijn geen vleselijk dolende objecten die onderhevig zijn aan allerlei willekeurige impulsen; wezenlijk zijn wij geestelijk vrije en ten diepste voorziene leervelden die ervoor kiezen hun lichaam in te zetten als instrument voor bewustwording, als ingang naar beleving van pure hartskwaliteit.


> Hier de link naar in de video gebruikte afbeeldingen:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/weekenden/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Impressies retraite oktober 2021

HIER de impressies (verslagen en foto’s)
van de recente retraite in Cortils, 6 t/m 10 oktober 2021.

Yvonne

Ik voel hoe alles steeds completer wordt en hoe fijn het is als alles integreert. Het is verrassend hoe emoties of verwarring of wereldse problematiek telkens weer ruim, neutraal en vernieuwend belicht worden.

Roeland

Het geschonken inzicht voelt kloppend. Het perspectief van bedoelde eindkwaliteit gewenst èn dichtbij (toepasbaar). De hindernissen worden herkend en erkend. Er is niets meer wat mij tegenhoudt om hier werk van te maken.

Birgitta

Het prille benaderen van sterfelijkheid is iets heel intiems. Datgene waar ik me niets bij kon voorstellen blijkt in mij inbegrepen te zijn. Dit wonderlijke aspect van leven heeft mij geraakt; ik zou er graag weer naartoe gaan en het beter leren kennen.

Dave

Mijn ruwheid en oordeelsvorming komen aan het licht in de lange meditaties. Mezelf beschermen via blootleggen van mijn adel is een natuurlijke opdracht, maar dit blijkt veel lastiger dan ik bereid ben toe te geven. De wetenschap ieder moment doorkliefd te kunnen worden brengt rust en helderheid.

◄║►