Moedige zelfcorrectie

Dit is video 7 van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).

• video 1: https://youtu.be/a1nKw_ieDXE … “Kracht van ontwaken”
• video 2: https://youtu.be/x-Q2nwg1MaY … “Je diepste wens”
• video 3: https://youtu.be/Nxz-_ND8AtY … “Hoe bewustzijn werkt”
• video 4: https://youtu.be/w6h-h7dQkCU … “Zen is nobele kost”
• video 5: https://youtu.be/h3UAHxHUAAU … “Zelfbedrog, de trukendoos van Mara”
• video 6: https://youtu.be/qU5hadydo_0 … “Het echte werk”

[met dank aan deelnemer Roeland voor de toestemming om dit materiaal te gebruiken]

Om te kunnen leren en groeien naar een stabiel en edel menszijn moeten we het motief daartoe voelen, het verlangen om vrij te zijn, vrij van kleingeestig of bedrieglijk materiaal. Je moet je willen ontdoen van de buffers van het ik.

Zorg dat je in open aandacht opereert, niet wegdrijvend of afgeleid, en sluit aan bij je eigen authentieke hartsinteresse. Wees kien op ondermijnende commentaren in je geest, gegenereerd door oud, verkeerd begrepen karmisch spul.

Deze continue interne dialoog is de activiteit van onze ego-buffer (‘het alaya-rooster’); die stem moet je niet onachtzaam in je laten rondzingen maar bewust een plaats geven. Laat die commentator of souffleur jouw leerling worden zodat het ego op die manier andere perspectieven en houdingen leert honoreren.

We moeten ons ook bewust worden van de manier waarop karma (oorzaak-gevolg) concreet werkt elk moment, inclusief de ondermijnende, subtiele werking van suggestie, associatie, projectie. En datzelfde geldt voor de aangekoekte neigingen en ingesleten patronen van gemakzucht, ijdelheid, kwetsbaarheid, onverschilligheid, enzovoorts.

Weiger de verlokking van valse schijn, steeds opnieuw. De dagelijkse confrontatie met onze resterende onechtheid en onafheid werkt juist bevrijdend: door te zien hoe we onze ik-identiteit hebben gebouwd op invulling, houvast en illusie, zie je de fragiliteit en steriliteit ervan. Dit verheldert de problematische ervaringen in je leven. In plaats van geconditioneerd te blijven dromen krijg je oog voor je potentieel; in plaats van een misleid, verward of afhankelijk personage word je een edel, werkelijk vrij mens.

Zodra je conditionering (karma) voldoende in beeld hebt, ga je vanzelf enthousiast en geïnteresseerd aan de slag met het dharma-traject: visie ontwikkelen (wijsheid) en echtheid beoefenen (meditatie). Studie van leraren (bijv. Suzuki-roshi of mahayana-onderricht van Asanga) geeft ons de juiste context en leert ons de juiste houding; de soetra’s (Pali-tekst vertalingen van De Breet en Janssen) geven concerete informatie over hoe bevrijding in zijn werk gaat en schenken zicht op wetmatigheden

Maar blijf investeren in helder waarnemen en aandacht schenken. Hiermee leer je je zintuiglijke apparaat (skandha’s) grondig kennen. Is dit eenmaal doorzien, dan kun je de zintuigen, inclusief je brein, juist bevrijdend inzetten in plaats van begrenzend of verwarrend.

In de vrije staat van een bodhisattva, als bewuste beoefenaar van de weg, worden alle bronnen van vervreemding en uitschakeling gaandeweg opgelost. Vertrouwd raken met de dharma geeft je de duurzame kracht en het uitnodigend perspectief om concreet te gaan belichamen wat je in je hart zo lang al verlangt.


> Hier de link naar het in de video gebruikte model:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/functiecircuit.htm

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Het echte werk

Dit is video 6 van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).
Video 1: https://youtu.be/a1nKw_ieDXE
Video 2: https://youtu.be/x-Q2nwg1MaY
Video 3: https://youtu.be/Nxz-_ND8AtY
Video 4: https://youtu.be/w6h-h7dQkCU
Video 5: https://youtu.be/h3UAHxHUAAU

Wees niet bang, noch voor jezelf, noch voor het leven; het leven is zichzelf toch ook niet vijandig gezind? Het regenereert en revitaliseert en transformeert zich voortdurend. Zelfs de dood is een onderdeel van deze levenskracht.

Ons bestaan is ingebed in een fundamentele, dat wil zeggen, diep reële goedheid. Deze grondkwaliteit vanwaaruit ook alle leraren opereren, behoedt en bemoedigt ons in onze menselijke groei. Zonder die betrouwbare context zouden we verloren zijn.

KOAN

Wees niet bang
niks gaat gebeuren

wat waar is
gebeurt allang.

Een wijze beoefenaar verbindt zich met die universele wetmatigheid van ons bestaan. Wie kwaliteit zoekt heeft weinig aan illusies. Dit geldt niet alleen voor wereldse zaken zoals gezondheid, relaties of werk, maar ook voor ons innerlijk.

Illusies doen per saldo pijn, zoals dat ook in het verleden is gebeurd: onze huidige onafheid is het resultaat van onbetrouwbare of misleide keuzes en handelingen. Ons ego is de optelsom van talloze illusies.

Dat we überhaupt een ik-idee zouden moeten hanteren of koesteren is op zich al een illusie. Het leven zelf verzorgt, ademt en beweegt ons elk moment, van geboorte tot en met sterven. Wat doen wij in feite veel meer dan verwonderd toekijken, vooraf willekeurig projecterend en achteraf bescheiden constaterend dat er alle reden is voor verbijstering?

Hoe meer je in de directheid en volheid van het moment gaat leven hoe duidelijker en intiemer je de werking van het leven gewaarwordt. Meditatie helpt hierbij natuurlijk, maar ook eerlijke reflectie en studie van wijsheidsonderricht:

  • we hebben visie nodig als inspiratie en perspectief voor onze praktijk,
  • en oefenpraktijk wekt ons potentieel aan interesse en leervermogen.

Is jou de werkelijkheid iets waard? Voel je de uitnodiging om jouw leven op basis van intuïtieve wijsheid te laten koersen? Begin dan met eerlijk je karmische conditioneringen te zien en te aanvaarden. Dit schenkt je de rustige, stabiele basis om alles op te lossen.

Voor dat laatste – het oplossen van condities, en het wennen aan onvoorwaardelijkheid – kunnen we dagelijks terecht bij de twee bronnen die fungeren als onze geestelijke vader en moeder: de context van het onderricht van leraren, en de authentieke hartsbedoeling die voelbaar wordt in meditatie.

Wie gezag geeft aan die twee bronnen, die beide uit hetzelfde oceanische hartsbewustzijn stromen, kan erop vertrouwen dat dharmium (waarheidswerking) zijn bevrijdend werk zal doen.

(Bron gedichttekst: Gedel.nl)

Zie ook:
https://www.dharmium.nl/wiswerk/
https://www.milinda-uitgevers.nl/asoka/boek/3486/dharmium


> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Anonieme Oefening, deel 3: lange versie

Deze 3e video van de Anonieme Oefening bevat de lange versie; ter completering kun je die laten voorafgaan door de reinigingsoefeningen (video 1).
Video 1 vind je HIER.
Video 2, de korte versie, vind je HIER.

Om je meditatie niet willekeurig te laten verlopen is het zinvol om voldoende tijd te nemen voor het wekken van

  • een betrouwbare context: verbinding met onderricht, leraren
  • een levendige zuivere intentie: verbinding met je gevoel, je hart

De anonieme oefening – met als kern het zitten (zazen) – begint en eindigt met diverse devotionele oefeningen en recitaties.

» HIER expressieboekje (pdf) met alle teksten en muzieknotaties
» Achtergronden, inclusief Anonieme Oefening: de Wisgids (pdf)

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Zelfbedrog, de trukendoos van Mara

Dit is video 5 van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).
Video 1: https://youtu.be/a1nKw_ieDXE
Video 2: https://youtu.be/x-Q2nwg1MaY
Video 3: https://youtu.be/Nxz-_ND8AtY
Video 4: https://youtu.be/w6h-h7dQkCU

Zelfonderzoek – of beoefening van de weg – is jezelf en de werkelijkheid steeds beter leren kennen. Je doorziet het dominante en eenzijdige profiel van zintuiglijkheid en ontdekt de kracht en het gezag van de geest als bepalende factor voor onze kwaliteit van menszijn.

Hoe meer ik vertrouwd raak met de aard van bewustzijn – onze ware aard – hoe duidelijker me wordt dat deze “substantie” geen particulier karakter heeft (niet mijn eigendom is) en dat die ook niet onderhevig is aan oorzaak en gevolg (niet geconditioneerd is). De kern van wat wij zijn is hartsbewustzijn, het onvoorwaardelijk werkzame, diep menselijke, pure potentieel van volheidsbeleving.

Maar mijn karmische conditionering maakt het me moeilijk dit te beseffen of zelfs maar te kunnen geloven. Oefenen is ruimte en tijd nemen om karma (maakbaarheid, illusie) te leren kennen aan de hand van mijn eigen functioneren; tegelijkertijd geeft het me de gelegenheid om oog te krijgen voor de diepere wetmatigheid van dharma (de realiteit, waarheid). Wie aan de slag gaat hiermee komt zichzelf tegen, eerst oppervlakkig en ruw en onschuldig, maar gaandeweg steeds centraler, kernachtige en confronterender.

Zelfonderzoek en spiritualiteit gaan uiteindelijk over onze identiteit, en op dit niveau gaat oefenen per saldo over leven en dood, over vals of echt, over boeddhaschap of egoïsme. Als laatste confrontatie met mezelf – en manifestatie van mijn dualisme – ga ik uiteindelijk oog krijgen voor zelfbedrog. Ik besef hoe alles wat ik doe of denk, inclusief zelfs de diverse spirituele initiatieven, in feite zelfzuchtig en geconditioneerd belangenspel is: niet echt authentieke, betrouwbare beleving, maar ontleende en ingevulde projecties.

Op dit punt begrijp je de corrumperende kracht van illusie en het wordt je ook duidelijk waarom er in het onderricht zoveel aandacht wordt gegeven aan de godheid Mara. Hij fungeert er als de personificatie van zelfbedrog en van alle lijden dat daaruit voortvloeit, tot en met ons onwaardige sterven als gevolg van de verkeerde identificatie met lichaam, zintuiglijkheid en wereld.

Maar bewaar ik het vertrouwen in de ware aard van de geest en geef ik gezag aan de woorden van betrouwbare leraren, dan kan ik dit inzicht juist benutten om des te grondiger de wijsheidsweg te bewandelen, des te dieper doordrongen van de noodzaak om de werkelijkheid ten volle te leren kennen en belichamen. Zo kan ik het edele karakter van de dharma in alles leren proeven.


Dowload-links naar gebruikte modellen:

– Tri-loka (of Tri-dhatu):
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/images/saha-2.png

– Mara’s vier doodsheden:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/vier-doodsheden.htm

– Conditioneringscyclus (samsara-kringloop):
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/conditioneringscyclus.htm


Het is beter te sneuvelen in de strijd,
dan overwonnen te worden bij leven.

De legers van Mara [de dood] zijn talrijk:
geneugten, boosheid, honger en dorst, begeerte,
luiheid, angst, twijfel, hypocrisie en koppigheid,
gewin, eer, roem, zelfverheffing en misprijzing.
Wie geen held is, kan deze vijanden niet overwinnen.

Dit leger van jou, Mara, dat door de wereld,
inclusief de goden, niet te verslaan is,
dat zal ik met inzicht vernietigen,
als een ongebakken nap met een steen.

(Breet, J. de & Janssen, R.: De verzameling van korte teksten 1. Rotterdam 2002, p. 110)


WASEMING

Als huid en hart elkaar opent
kern en contour vergaan
doordanst levenswaseming vederlicht
Mara’s droeve waan.

(Bron: https://www.gedel.nl/oersteen/wissen/)


> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Zen is nobele kost

Dit is video 4 van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).
Video 1: https://youtu.be/a1nKw_ieDXE
Video 2: https://youtu.be/x-Q2nwg1MaY
Video 3: https://youtu.be/Nxz-_ND8AtY

Institutionele besoignes en historische incidenten zijn ondergeschikt en relatief voor serieuze beoefenaars. De kern van het wijsheidsonderricht is overgeleverd door individuele leraren die ons op basis van hun eigen ervaring aansporen de volheid van leven te realiseren.

Zen is in essentie een Mahayana-school; daarom komen in de training ook steeds de belangrijkste elementen uit Boeddha’s leer aan de orde: ontwaken, de aard van onze geest, bodhisattvaschap.

afbeelding van Baizhang
Baizhang (720-814)

Deze korte video illustreert deze elementaire diepgang van Zen via fragmenten uit het onderricht van Baizhang, leraar van Huangbo en diens leerling Linji.
Zelfs deze Rinzai-traditie, die toch als rigoureus en vrijzinnig bekend staat, ontleent haar kracht en expressie aan het universele Mahayana-onderricht: de Weg werkelijk belichamen.

Je leert je boeddhanatuur te vertrouwen en te stoppen met ikje spelen:
• zwakke beoefenaars gebruiken het ‘onhaalbare’ onderricht (‘niet realistisch’) als excuus om hun eigen conditioneringen te blijven koesteren.
• serieuze beoefenaars gebruiken het ongrijpbare, grondig reële onderricht als redmiddel om zich te bevrijden uit de greep van conditionering.

Hieronder de tekst van het gebruikte fragment
(bron: Cleary, Thomas: Sayings and Doings of Pai-chang; Ch’an Master of Great Wisdom. Los Angeles 1978, p. 49-50):

Right now, if there is one who attains, his worth is equal to a universe. That is why I always urge everyone to unlock the depths of inherent reality; if the truth within you is profound, you can use virtue and knowledge like a noble employing menials.

A Buddha is just someone outside of bondage who comes back inside of bondage to be a Buddha in this way; he is someone beyond birth and death, just someone on the other side of mystic annihilation, but comes back to this shore to act thus as a Buddha. Neither humans nor apes can practice this. “Human” symbolizes the bodhisattvas of the highest, tenth stage; “ape” symbolizes ordinary people.

Reading the scriptures, studying the teachings, seeking all knowledge and understanding are not to be completely forbidden, but even if you can understand the teachings of the three vehicles, skillfully obtain pearl necklaces of adornment and get the cave of the thirty-two marks of greatness, if you seek Buddhahood you won’t find it. The teachings say that even those students who greedily cling to the canon of the lesser vehicle should not be approached, let alone self-accredited immoral monks and nominal saints. In the Scripture of the Great Decease they are categorized among the sixteen wrong modes of behavior, the same as hunters and fisherfolk who purposely kill for profit.

The universally equal branch of the great vehicle teachings is like ambrosia; it is also like poison – if you can digest it, it is like ambrosia, but if you can’t digest it, it is like poison. In reading scriptures and studying the teachings, if you do not understand their living and dead words, you will certainly not penetrate the meanings and expressions therein. Then in that case, not to read is best.

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Anonieme Oefening, deel 2: korte versie

Dit deel 2 van de Anonieme Oefening is met name bedoeld voor wie zich aan het oriënteren is op meditatie en/of Wiswerk. Deel 1 vind je hier.

Deze korte versie van de Anonieme Oefening bestaat uit een centraal meditatiemoment, kort of lang naar keuze. Ter inspiratie zijn er twee recitaties vooraf en twee achteraf.

Hieronder vind je de teksten van de recitaties:

Lees verder…

EREGROET

Edele boeddha’s en pure bodhisattva’s
maak me vertrouwd met dit boeddhadomein
laat mijn lichaam, adem en geest ontvangen
de bevrijdende werking van dharmaverband.

De wens van verlichting schenkt mij tot toevlucht
juwelen van boeddha, dharma en sangha,
al wat ik denk en doe in verdienste
kome ten goede alle levende wezens.

TOEVLUCHT

Leven is een warme bron, reine vrede van ontvang.
Wijsheid is een lichtend veld, grote vrijheid van verspreid.
Eenheid is een zachter oord, open vreugde van gedoog.

INTREDE

Leven in de wereld is als ruimte,
een lotusbloem die nergens water raakt,
mijn geest in puurheid overstijgt alle vorm,
ik buig mijn hoofd voor de eeuwig eerbiedwaardige.

GELOFTE

Levensvormen ongeteld, ik zweer hen te behoeden.
Wensen onverzadigbaar, ik zweer hen te bedaren.
Bronnewerking onbegrensd, ik zweer hem te bevatten.
Eenheidswegen eindeloos, ik zweer hen te begaan.

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Kracht van ontwaken

Bij het opschonen van jezelf moet je bewust je eigen denken, spreken en handelen onderzoeken. Dat kan onwennig of zelfs kunstmatig voelen. Maar in onze verblinding en conditionering is veel onwenselijk materiaal opgeslagen dat steeds weer pijn veroorzaakt. Dit onbewuste spul verhindert ons om onze intrinsieke, diepere kloppendheid te ervaren.

Begin met loslaten van alles wat overbodig is; leer koersen op noodzaak. En word kritisch op ingesleten zelfbedrog. Een echte beoefenaar wil bewust leren wat echt is en wil zuiver worden, blootgelegd worden. Zeg tegen jezelf: tot nu toe heb ik alleen maar gewerkt met bedrieglijk materiaal; ik heb me van alles wijsgemaakt en me door mijn omgeving allerlei onzin laten wijsmaken.

De schijnbaar spontane flow van jouw dagelijkse goeiigheid is gebaat bij een bewuste monitoring. Eerst moeten we vluchtige overbodigheden loslaten, dan kan daarna het subtielere structurele spul worden gevoeld. Ook Boeddha raadt ons dit aan; in de Dhammapada vraagt hij: “Zie je je gedrag?”

Eenmaal je bewust wordend van je innerlijke staat, van de oude motieven en patronen, zul je wellicht terecht bang worden voor de kracht van je geest. Dat stimuleert je des te harder om vertrouwen te vinden in het doel van je oefenen en onderzoeken. Dit is geen persoonlijk mankement, geen psychologische tik: waan is het menselijke basisprobleem. En goedheid is onze menselijke grondkwaliteit.

Leer goed en betrouwbaar te gaan opereren, zonder “tweede hoofd”; wees geen slaapkop. Hoe fanatieker je je ik-constructie hebt gevestigd, hoe meer lijden je in je draagt. Het loslaten daarvan zal de vraag oproepen: wat blijft er nog over dan, wat beteken ik nog? Dit is meteen de grondvraag van alle zingeving: waarom wil ik iets betekenen? Beteken ikzelf of het leven soms zo weinig? Waarom ervaar ik zo weinig volheid?

We zijn een levend krachtveld, voorzien van energie en bewustzijn. We kunnen de dingen leren begrijpen en hanteren. Maar zodra je die geesteskracht kwijt raakt, ben je haast jezelf kwijt. Jouw wijsheidsoog dat van binnenuit kijkt, is je hart dat alles kan doorzien en dat dus ook ziet hoe je een film maakt van je bestaan, hoe je jezelf reduceert tot regisseur of toeschouwer.

Tot slot, er zijn twee bronnen van wakker worden: intrinsieke eigen hartswijsheid, en de context van universele wetmatigheden waarin we dagelijks via de zintuigen opereren. Het eerste is de integere, heilige kracht van bedoeling, van waarheids- en gewetensbesef. Het tweede is het onbetaalbare informatie van het oude, tijdloze wijsheidsonderricht.

Voel de volheid die je bent – direct in je lichaam werkzaam. Laat je verbijsteren en openen en opnemen door het leven.

Deze video werd opgenomen tijdens de Stiltij-retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils.

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►