Je geest belichamen

Video van het verdiepingsweekend van 11 t/m 13 september 2020 in Cortils (B.).

Met ‘geest’ bedoelen we niet de parasiterende fantoomgeest van maakbaarheid (het ik-idee), maar de grote, vitale achtergrondkracht die ons bezielt, ademt en beweegt (hartsbewustzijn). Ons ik-idee is een afgeleide, gefragmenteerde variant van wat we werkelijk zijn: onze ware aard, ons innerlijk potentieel is niét geconditioneerd en bezit de volle menselijke kwaliteiten van liefde en wijsheid.

Bevrijding is het blootleggen van onze diepste kern (boeddhanatuur) en gaan leven vandaaruit. Dit betekent ten eerste inzien dat die kern er wel degelijk is en dat die kern – die het leven zelf is – groter is dan het ik kan beseffen. En vervolgens je committeren aan het opruimen van resterende conditioneringen uit naijlend karmisch materiaal (wens, woede en waan) en bevorderen van een voortdurend leven vanuit innerlijke kwaliteit. Dat laatste noemen we belichamen: je diepste hartsbeleving en waarheidsbesef uitdrukken in al je concrete woorden en daden.

Vanwege de langdurige droomstaat, inclusief het cultiveren van een bedrieglijke fantoomgeest die dualisme en egoïsme als reguliere context ervaart, hebben we een oefenpad nodig dat ons helpt om zowel zicht te krijgen op de onwenselijke hindernissen alsook om de inspiratie uit het eeuwenoude wijsheidsonderricht efficiënt te benutten. Het Mahayana-boeddhisme, waartoe ook Zen behoort, schoolt ons via visie-ontwikkeling en oefenpraktijk tot een bewust mens, een bodhisattva.

Dit traject laat je niet alleen nuchter kennismaken met eigen en andermans lijden aan de krachten van zintuiglijkheid, maar het schenkt ons ook de ingang naar een veel wonderlijker en interessanter beleven van wat menszijn betekent. Wij zijn geen vleselijk dolende objecten die onderhevig zijn aan allerlei willekeurige impulsen; wezenlijk zijn wij geestelijk vrije en ten diepste voorziene leervelden die ervoor kiezen hun lichaam in te zetten als instrument voor bewustwording, als ingang naar beleving van pure hartskwaliteit.


> Hier de link naar in de video gebruikte afbeeldingen:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/weekenden/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Integrale wijsheid

Dit is video 8 (slot) van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).
Alle acht video’s van deze retraite:

  1. Kracht van ontwaken
  2. Je diepste wens
  3. Hoe bewustzijn werkt
  4. Zen is nobele kost
  5. Zelfbedrog, de trukendoos van Mara
  6. Het echte werk
  7. Moedige zelfcorrectie
  8. Integrale wijsheid

Zen als wijsheidstraditie is Mahayana-visie en Hinayana-praktijk, zei Shunryu Suzuki roshi. Daarmee geeft hij aan dat zowel de transcendente visie-kant van bodhisattvaschap (leegte) als de funtioneel-zintuiglijke praktijk-kant van discipline (vorm) nodig zijn voor een evenwichtig realiseren van onze ware aard.

Om op de juiste manier te kunnen oefenen moeten we beseffen wat de bedoeling is van verwerkelijking of ontwaken: het inzicht realiseren dat onze diepste kracht geesteswerking. Onze geest is drager en voeder van adem en lichaam, en omdat we langdurig door conditionering zijn verblind en vervuild is er oefening nodig om spontane, onvoorwaardelijke hartskwaliteit te kunnen uitdrukken.

Definitief belichamen en uitdrukken begint dus bij het urgente besef dat we ons best moeten doen ons te bevrijden van de hindernissen (klesha) van wens, woede en waan. In de meditatieve oefentrechter zak je via ontspannen lichaamsvoeling en adembeleving naar de bestaansbodem van objectloos, belangeloos gewaarzijn.

Zo maak je je los van bestaande gewoontes en patronen; het leven krijgt direct toegang tot al je functies. Het oude ik-idee met al zijn complexiteit verdwijnt vanzelf uit beeld en wordt vervangen door een subtiele, intuïtieve notie van waarheidswerking (dharmium).

Naast meditatie zijn ook de overige aspecten van ons bestaan, de innerlijke én de uiterlijke, dagelijkse hulpmiddelen en instrumenten (upaya) voor bewust en bevrijd leren leven. Aandacht, eerlijkheid, tolerantie, je best doen, studeren en je identificeren met het onderricht: het zijn allemaal ingrediënten voor heilzame en duurzame verandering. Uit karmisch geconditioneerde, verwikkelde zelfbeleving (egoïsme en dualisme) komen we thuis een natuurlijk, mededogend totaalbestaan (bodhisattvaschap).

Zen is de werkelijkheid leren kennen: het totale mysterie van ons menszijn, inclusief sterven en voorbij elk idee ervan. Deze pure, ongeboren maar vitale kracht leren belichamen brengt onze hartskwaliteiten tot volle bloei.


> Hier de link naar in de video gebruikte afbeeldingen:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Moedige zelfcorrectie

Dit is video 7 van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).
Vorige video’s van deze retraite:

  1. Kracht van ontwaken
  2. Je diepste wens
  3. Hoe bewustzijn werkt
  4. Zen is nobele kost
  5. Zelfbedrog, de trukendoos van Mara
  6. Het echte werk

[met dank aan deelnemer Roeland voor de toestemming om dit materiaal te gebruiken]

Om te kunnen leren en groeien naar een stabiel en edel menszijn moeten we het motief daartoe voelen, het verlangen om vrij te zijn, vrij van kleingeestig of bedrieglijk materiaal. Je moet je willen ontdoen van de buffers van het ik.

Zorg dat je in open aandacht opereert, niet wegdrijvend of afgeleid, en sluit aan bij je eigen authentieke hartsinteresse. Wees kien op ondermijnende commentaren in je geest, gegenereerd door oud, verkeerd begrepen karmisch spul.

Deze continue interne dialoog is de activiteit van onze ego-buffer (‘het alaya-rooster’); die stem moet je niet onachtzaam in je laten rondzingen maar bewust een plaats geven. Laat die commentator of souffleur jouw leerling worden zodat het ego op die manier andere perspectieven en houdingen leert honoreren.

We moeten ons ook bewust worden van de manier waarop karma (oorzaak-gevolg) concreet werkt elk moment, inclusief de ondermijnende, subtiele werking van suggestie, associatie, projectie. En datzelfde geldt voor de aangekoekte neigingen en ingesleten patronen van gemakzucht, ijdelheid, kwetsbaarheid, onverschilligheid, enzovoorts.

Weiger de verlokking van valse schijn, steeds opnieuw. De dagelijkse confrontatie met onze resterende onechtheid en onafheid werkt juist bevrijdend: door te zien hoe we onze ik-identiteit hebben gebouwd op invulling, houvast en illusie, zie je de fragiliteit en steriliteit ervan. Dit verheldert de problematische ervaringen in je leven. In plaats van geconditioneerd te blijven dromen krijg je oog voor je potentieel; in plaats van een misleid, verward of afhankelijk personage word je een edel, werkelijk vrij mens.

Zodra je conditionering (karma) voldoende in beeld hebt, ga je vanzelf enthousiast en geïnteresseerd aan de slag met het dharma-traject: visie ontwikkelen (wijsheid) en echtheid beoefenen (meditatie). Studie van leraren (bijv. Suzuki-roshi of mahayana-onderricht van Asanga) geeft ons de juiste context en leert ons de juiste houding; de soetra’s (Pali-tekst vertalingen van De Breet en Janssen) geven concerete informatie over hoe bevrijding in zijn werk gaat en schenken zicht op wetmatigheden

Maar blijf investeren in helder waarnemen en aandacht schenken. Hiermee leer je je zintuiglijke apparaat (skandha’s) grondig kennen. Is dit eenmaal doorzien, dan kun je de zintuigen, inclusief je brein, juist bevrijdend inzetten in plaats van begrenzend of verwarrend.

In de vrije staat van een bodhisattva, als bewuste beoefenaar van de weg, worden alle bronnen van vervreemding en uitschakeling gaandeweg opgelost. Vertrouwd raken met de dharma geeft je de duurzame kracht en het uitnodigend perspectief om concreet te gaan belichamen wat je in je hart zo lang al verlangt.


> Hier de link naar het in de video gebruikte model:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/functiecircuit.htm

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Het echte werk

Dit is video 6 van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).
Vorige video’s van deze retraite:

  1. Kracht van ontwaken
  2. Je diepste wens
  3. Hoe bewustzijn werkt
  4. Zen is nobele kost
  5. Zelfbedrog, de trukendoos van Mara

Wees niet bang, noch voor jezelf, noch voor het leven; het leven is zichzelf toch ook niet vijandig gezind? Het regenereert en revitaliseert en transformeert zich voortdurend. Zelfs de dood is een onderdeel van deze levenskracht.

Ons bestaan is ingebed in een fundamentele, dat wil zeggen, diep reële goedheid. Deze grondkwaliteit vanwaaruit ook alle leraren opereren, behoedt en bemoedigt ons in onze menselijke groei. Zonder die betrouwbare context zouden we verloren zijn.

KOAN

Wees niet bang
niks gaat gebeuren

wat waar is
gebeurt allang.

Een wijze beoefenaar verbindt zich met die universele wetmatigheid van ons bestaan. Wie kwaliteit zoekt heeft weinig aan illusies. Dit geldt niet alleen voor wereldse zaken zoals gezondheid, relaties of werk, maar ook voor ons innerlijk.

Illusies doen per saldo pijn, zoals dat ook in het verleden is gebeurd: onze huidige onafheid is het resultaat van onbetrouwbare of misleide keuzes en handelingen. Ons ego is de optelsom van talloze illusies.

Dat we überhaupt een ik-idee zouden moeten hanteren of koesteren is op zich al een illusie. Het leven zelf verzorgt, ademt en beweegt ons elk moment, van geboorte tot en met sterven. Wat doen wij in feite veel meer dan verwonderd toekijken, vooraf willekeurig projecterend en achteraf bescheiden constaterend dat er alle reden is voor verbijstering?

Hoe meer je in de directheid en volheid van het moment gaat leven hoe duidelijker en intiemer je de werking van het leven gewaarwordt. Meditatie helpt hierbij natuurlijk, maar ook eerlijke reflectie en studie van wijsheidsonderricht:

  • we hebben visie nodig als inspiratie en perspectief voor onze praktijk,
  • en oefenpraktijk wekt ons potentieel aan interesse en leervermogen.

Is jou de werkelijkheid iets waard? Voel je de uitnodiging om jouw leven op basis van intuïtieve wijsheid te laten koersen? Begin dan met eerlijk je karmische conditioneringen te zien en te aanvaarden. Dit schenkt je de rustige, stabiele basis om alles op te lossen.

Voor dat laatste – het oplossen van condities, en het wennen aan onvoorwaardelijkheid – kunnen we dagelijks terecht bij de twee bronnen die fungeren als onze geestelijke vader en moeder: de context van het onderricht van leraren, en de authentieke hartsbedoeling die voelbaar wordt in meditatie.

Wie gezag geeft aan die twee bronnen, die beide uit hetzelfde oceanische hartsbewustzijn stromen, kan erop vertrouwen dat dharmium (waarheidswerking) zijn bevrijdend werk zal doen.

(Bron gedichttekst: Gedel.nl)

Zie ook:
https://www.dharmium.nl/wiswerk/
https://www.milinda-uitgevers.nl/asoka/boek/3486/dharmium


> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Anonieme Oefening, deel 3: lange versie

Deze 3e video van de Anonieme Oefening bevat de lange versie; ter completering kun je die laten voorafgaan door de reinigingsoefeningen (video 1).
Video 1 vind je HIER.
Video 2, de korte versie, vind je HIER.

Om je meditatie niet willekeurig te laten verlopen is het zinvol om voldoende tijd te nemen voor het wekken van

  • een betrouwbare context: verbinding met onderricht, leraren
  • een levendige zuivere intentie: verbinding met je gevoel, je hart

De anonieme oefening – met als kern het zitten (zazen) – begint en eindigt met diverse devotionele oefeningen en recitaties.

» HIER expressieboekje (pdf) met alle teksten en muzieknotaties
» Achtergronden, inclusief Anonieme Oefening: de Wisgids (pdf)

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Zelfbedrog, de trukendoos van Mara

Dit is video 5 van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).
Vorige video’s van deze retraite:

  1. Kracht van ontwaken
  2. Je diepste wens
  3. Hoe bewustzijn werkt
  4. Zen is nobele kost

Zelfonderzoek – of beoefening van de weg – is jezelf en de werkelijkheid steeds beter leren kennen. Je doorziet het dominante en eenzijdige profiel van zintuiglijkheid en ontdekt de kracht en het gezag van de geest als bepalende factor voor onze kwaliteit van menszijn.

Hoe meer ik vertrouwd raak met de aard van bewustzijn – onze ware aard – hoe duidelijker me wordt dat deze “substantie” geen particulier karakter heeft (niet mijn eigendom is) en dat die ook niet onderhevig is aan oorzaak en gevolg (niet geconditioneerd is). De kern van wat wij zijn is hartsbewustzijn, het onvoorwaardelijk werkzame, diep menselijke, pure potentieel van volheidsbeleving.

Maar mijn karmische conditionering maakt het me moeilijk dit te beseffen of zelfs maar te kunnen geloven. Oefenen is ruimte en tijd nemen om karma (maakbaarheid, illusie) te leren kennen aan de hand van mijn eigen functioneren; tegelijkertijd geeft het me de gelegenheid om oog te krijgen voor de diepere wetmatigheid van dharma (de realiteit, waarheid). Wie aan de slag gaat hiermee komt zichzelf tegen, eerst oppervlakkig en ruw en onschuldig, maar gaandeweg steeds centraler, kernachtige en confronterender.

Zelfonderzoek en spiritualiteit gaan uiteindelijk over onze identiteit, en op dit niveau gaat oefenen per saldo over leven en dood, over vals of echt, over boeddhaschap of egoïsme. Als laatste confrontatie met mezelf – en manifestatie van mijn dualisme – ga ik uiteindelijk oog krijgen voor zelfbedrog. Ik besef hoe alles wat ik doe of denk, inclusief zelfs de diverse spirituele initiatieven, in feite zelfzuchtig en geconditioneerd belangenspel is: niet echt authentieke, betrouwbare beleving, maar ontleende en ingevulde projecties.

Op dit punt begrijp je de corrumperende kracht van illusie en het wordt je ook duidelijk waarom er in het onderricht zoveel aandacht wordt gegeven aan de godheid Mara. Hij fungeert er als de personificatie van zelfbedrog en van alle lijden dat daaruit voortvloeit, tot en met ons onwaardige sterven als gevolg van de verkeerde identificatie met lichaam, zintuiglijkheid en wereld.

Maar bewaar ik het vertrouwen in de ware aard van de geest en geef ik gezag aan de woorden van betrouwbare leraren, dan kan ik dit inzicht juist benutten om des te grondiger de wijsheidsweg te bewandelen, des te dieper doordrongen van de noodzaak om de werkelijkheid ten volle te leren kennen en belichamen. Zo kan ik het edele karakter van de dharma in alles leren proeven.


Dowload-links naar gebruikte modellen:

– Tri-loka (of Tri-dhatu):
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/images/saha-2.png

– Mara’s vier doodsheden:
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/vier-doodsheden.htm

– Conditioneringscyclus (samsara-kringloop):
https://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/conditioneringscyclus.htm


Het is beter te sneuvelen in de strijd,
dan overwonnen te worden bij leven.

De legers van Mara [de dood] zijn talrijk:
geneugten, boosheid, honger en dorst, begeerte,
luiheid, angst, twijfel, hypocrisie en koppigheid,
gewin, eer, roem, zelfverheffing en misprijzing.
Wie geen held is, kan deze vijanden niet overwinnen.

Dit leger van jou, Mara, dat door de wereld,
inclusief de goden, niet te verslaan is,
dat zal ik met inzicht vernietigen,
als een ongebakken nap met een steen.

(Breet, J. de & Janssen, R.: De verzameling van korte teksten 1. Rotterdam 2002, p. 110)


WASEMING

Als huid en hart elkaar opent
kern en contour vergaan
doordanst levenswaseming vederlicht
Mara’s droeve waan.

(Bron: https://www.gedel.nl/oersteen/wissen/)


> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►

Zen is nobele kost

Dit is video 4 van de retraite van 11 t/m 15 maart 2020 in Cortils (B.).
Vorige video’s van deze retraite:

  1. Kracht van ontwaken
  2. Je diepste wens
  3. Hoe bewustzijn werkt

Institutionele besoignes en historische incidenten zijn ondergeschikt en relatief voor serieuze beoefenaars. De kern van het wijsheidsonderricht is overgeleverd door individuele leraren die ons op basis van hun eigen ervaring aansporen de volheid van leven te realiseren.

Zen is in essentie een Mahayana-school; daarom komen in de training ook steeds de belangrijkste elementen uit Boeddha’s leer aan de orde: ontwaken, de aard van onze geest, bodhisattvaschap.

afbeelding van Baizhang
Baizhang (720-814)

Deze korte video illustreert deze elementaire diepgang van Zen via fragmenten uit het onderricht van Baizhang, leraar van Huangbo en diens leerling Linji.
Zelfs deze Rinzai-traditie, die toch als rigoureus en vrijzinnig bekend staat, ontleent haar kracht en expressie aan het universele Mahayana-onderricht: de Weg werkelijk belichamen.

Je leert je boeddhanatuur te vertrouwen en te stoppen met ikje spelen:
• zwakke beoefenaars gebruiken het ‘onhaalbare’ onderricht (‘niet realistisch’) als excuus om hun eigen conditioneringen te blijven koesteren.
• serieuze beoefenaars gebruiken het ongrijpbare, grondig reële onderricht als redmiddel om zich te bevrijden uit de greep van conditionering.

Hieronder de tekst van het gebruikte fragment
(bron: Cleary, Thomas: Sayings and Doings of Pai-chang; Ch’an Master of Great Wisdom. Los Angeles 1978, p. 49-50):

Right now, if there is one who attains, his worth is equal to a universe. That is why I always urge everyone to unlock the depths of inherent reality; if the truth within you is profound, you can use virtue and knowledge like a noble employing menials.

A Buddha is just someone outside of bondage who comes back inside of bondage to be a Buddha in this way; he is someone beyond birth and death, just someone on the other side of mystic annihilation, but comes back to this shore to act thus as a Buddha. Neither humans nor apes can practice this. “Human” symbolizes the bodhisattvas of the highest, tenth stage; “ape” symbolizes ordinary people.

Reading the scriptures, studying the teachings, seeking all knowledge and understanding are not to be completely forbidden, but even if you can understand the teachings of the three vehicles, skillfully obtain pearl necklaces of adornment and get the cave of the thirty-two marks of greatness, if you seek Buddhahood you won’t find it. The teachings say that even those students who greedily cling to the canon of the lesser vehicle should not be approached, let alone self-accredited immoral monks and nominal saints. In the Scripture of the Great Decease they are categorized among the sixteen wrong modes of behavior, the same as hunters and fisherfolk who purposely kill for profit.

The universally equal branch of the great vehicle teachings is like ambrosia; it is also like poison – if you can digest it, it is like ambrosia, but if you can’t digest it, it is like poison. In reading scriptures and studying the teachings, if you do not understand their living and dead words, you will certainly not penetrate the meanings and expressions therein. Then in that case, not to read is best.

> Context en achtergrond geeft het boek Dharmium:
https://www.dharmium.nl

> Een overzicht van de impressies van deelnemers:
https://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/

HIER alle Youtube-video’s

◄║►